Edebiyatta ve Politika Düşüncesinde Dönüşüm Fikri - Emine Ayhan

 

 

Bugün her yanımız dönüşüm tabuları yahut gerek siyasal-toplumsal iktidar sahipleri, gerekse kapitalist piyasa değerleri tarafından empoze edilmiş dönüşümlerle çevrili olduğu halde, dönüşüm dendiğinde neredeyse sadece mucizevi, olağanüstü, gerçekdışı bir şey geliyor halen çoğumuzun aklına. Bu sınırlanmış, empoze edilmiş veya yasaklanmış dönüşümlere karşılık, özgür dönüşümün her canlıya ait doğal bir duyum yetisi, bir armağan olarak konumlandırıldığı koca bir deneyimler dünyası var bir de. Özgür dönüşümün gerçek bir yaşantı olarak yer tuttuğu bu dünyanın bilgisine ve sezgisine çok çeşitli kaynaklardan ulaşabiliyoruz: Kadim halk mitleri, kültleri, mevsim dönümü şenlikleri, ziyan ve bereket ritüelleri, masallar, rüyalar, ütopyalar, kolektif kalkışmalar, yaratıcı yazı ve sanat.

 

Bu seminerde Lucretius, Ovidius, Apuleius gibi antik şair-düşünürlerden yirminci yüzyıla devreden bir miras olarak dönüşüm literatürünün izini sürmeye çalışacağız. Her biri farklı düzeylerde dönüşümlere sahne olan bazı metinlerden hareketle dönüşümün retorik bir eleştiri mekanizması olarak kullanımına bakacak ve bu kullanımı mümkün kılan daha kozmolojik ve poetik dönüşüm algısına açılmaya çalışacağız. Bu esnada, dönüşümün politika düşüncesinde ve Marx’ın para-metaanalizinde nasıl bir dile kavuştuğuna da bakarak, çağdaş gerçekliğimizin inşasındaki işlevini anlamaya çalışacağız. Kısacası, gerçekdışı/masalsı/kurmaca/olağanüstü/mecaz vs. derekesine düşürülmüş bir deneyim olarak dönüşümü ait olduğu dünyevi düzleme yeniden çağırmak için bir tür tercüme operasyonuna kalkışacağız. Durağan, sabit, tutarlı, bölünmez ve metavari egemen öznellikler, kimlikler ve siyasetlerin yanı sıra biteviye iktidar ilişkileri, savaş ve ölüm üreten bu “olağanüstü” toplu durumda özgür dönüşümün dünyadaki sonsuz hayatı olumlayan diline kulak vereceğiz.

 

Uğrayacağımız kavram ve izlekler kabaca şöyle: Dönüşüm ve iktidar, oluş-halinde beden/metin, grotesk, maske, mecaz/metafor, hayvana/insana dönüşüm, deri/kılık değiştirme, özdeşlik/kimlik ve radikal farklılık, Dionysos ve yok edilemez hayat kültleri, ölümsüzlük,karnaval, trajik-komik, Leviathan’ın modern devlete dönüşümü, metaya dönüşüm, para ve dönüşüm tekelleri, yasakları vs.

 

 

1. Girerken: Dönüşüm düzeyleri (mutasyon, başkalaşım, tahvil, tebdil, kılık/deri değiştirme, mübadele) ve Ovidius’tan Marx’a dönüşüm tarzları

 

2. Trajik dönüşüm ve Dionysos kültü: Sophokles, Kral Oidipus (çev. Bedrettin Tuncel, Mitos Boyut)

 

3. Eşeğe dönüşüm ve aşağılanan beden: Apuleius, Başkalaşımlar/Altın Eşek, (çev. Çiğdem Dürüşken, Alfa veya Kabalcı yay.)

 

4. Dönüşüm ve İktidar: Elias Canetti, “Dönüşüm’’, Kitle ve İktidar’’(çev. Gülşat Aygen, Ayrıntı yay)

 

5. Shakespeare’de dönüşüm düzeyleri: En Kısa Gecenin Rüyası (çev. E. Ayhan & A. Şişik, Alfa yay.) ; Fırtına, (çev. E. Ayhan, Alfa yay.); Kral Lear; Hamlet (çev. B. Bozkurt) ve başka oyunlar.

 

6. Franz Kafka’da dönüşümler, grotesk beden ve küçüklük/büyüklük: Dönüşüm, (çev. Levent Bakaç, Ayrıntı); “Evin Beyinin Tasası,”“Akademi için Rapor,” “Melezleme,”Hikâyeler (çev. Kâmuran Şipal, Cem yay.) ; Babaya Mektup, Günlükler ve Mektuplar’dan parçalar

 

7. Dönüşen beden ve sonsuz hayat: Virginia Woolf, Orlando (çev. Seniha Akar, İletişim yay.)

 

8. Kolektif bedende dönüşüm ve ulusal alegori: Ahmet Hamdi Tanpınar, “Abdullah Efendi’nin Rüyaları’’, Hikâyeler(Dergâh yay.)

 

9. Sanatçıya dönüşüm: James Joyce, Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi (çev. Murat Belge, İletişim yay.)

 

10. Genel Değerlendirme ve başka sürprizler

 

 

Emine Ayhan: Ankara Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun olduktan sonra yüksek öğrenim kurumlarının felsefe ve karşılaştırmalı edebiyat bölümlerinden birtakım gerekli gereksiz kâğıtlar aldıktan sonra resmi öğrenimi kesti. Kitap çeviri işçiliği yaptı, yapıyor. Kişisel bloğunun yanında gerektiğinde bazı mecralarda yazıyor, estetik-etik, şiir-politika düşüncesi gibi ilgileri mevcut. moda sahnesi’nin ‘’En Kısa Gecenin Rüyası’’ ve ‘’Fırtına’’ oyunlarının çevirisini yaptı.

 

 

 

Emine Ayhan'la ''Dönüşüm Semineri''nin tarih, saat ve fiyat bilgileri

Başlama tarihi ve saati: 9 Ekim 2017 / 19.00-21.40 (10 hafta her pazartesi)

Fiyat: Tam 300TL, öğrenci 200TL, tek ders ücreti tam 35TL, öğrenci 25TL