Dans Tarihi - Bedirhan Dehmen

Dansta Okur-Yazarlık:

16. yüzyıl Saray Balelerinden günümüz Çağdaş Dans Pratiklerine Batı Dans Tarihi

Bedirhan Dehmen

 

Dans tarihi seminer programı kapsamında; dansın batı’da bir sahne sanatı formu olarak ortaya çıktığı fransız saray balelerinden başlayarak anglo-sakson dünyadaki tarihsel seyrinin izleri takip edilecek, dans sanatının gelişimine ve günümüzdeki çeşitliliğine yön veren tarihsel momentler, tarzlar ve koreograflar ziyaret edilecek, dans tarihinde başyapıt statüsü edinmiş koreografilerin estetik şifreleri çözümlenecektir.

 

20. ve erken 21. yy.’daki modern, post-modern ve çağdaş dans “klasikleri”nin ana gövdeyi oluşturacağı seminerde; söz konusu eserlerden bölümler seminer katılımcılarıyla birlikte izlenerek tartışılacak, dans-tarihsel haritada ve soyağacında ilişkisel olarak konumlandırılacak, ayrıca eserlerin kompozisyonel ve dramaturjik olarak nasıl inşa edildiklerine dair analizlere yer verilecektir.

 

Ağır teorik tartışmaların uzağında, dansa ve koreografiye “seyirci/izleyici” bakış açısıyla genel ve seçici bir giriş olarak tasarlanan seminer; dansla bedensel/kinestetik, duygusal ve düşünsel düzlemlerde ilişkilenmeye dair bir farkındalık penceresi aralamayı amaçlamaktadır.

Seminer dans-sever izleyiciler, amatör olarak dans sanatıyla ilgilenenler ve dans profesyonellerine (dansçı, koreograf) açıktır.

 

 

Seminer Programı:

 

1. 19. yy. sonuna kadar sahne sanatı olarak dans: Balenin üç asırlık uzun formasyon süreci – Saray Balesi, Romantik Bale, Klasik Bale.

Baleyi “icat eden” kral, 14. Louis //Aristokrasinin bedeni: Zarafet, nezaket, adab-ı muaşeret… // Tekniği ve hareket dağarcığıyla balenin yazılı kurallara bağlanması (kodifikasyon) // Point ayakkabı, beyaz tütü ve kanatlar: “Balerin Kültü” // Erkek dansçının yükselişi, düşüşü ve erkek dansçıya dair sıkıntı?

 

 

2. “Katı Olan Herşey Buharlaşıyor”: 19.yy sonu ve 20.yy ilk çeyreğinde Kuzey Amerika ve Almanya’da dansın “yeni”, “özgür”, “estetik”, “modern” halleri.

Modern dansın kurucu öncüleri: Isadora Duncan, Denishawn, Marta Graham, RudolphLaban, Mary Wigman, Kurt Joos // Balede modernizm: Serge Diaghilev ve Rus Balesi (Fokine, Nijinsky, Nijinska & genç Balanchine)

 

 

3. 20 yüzyıl ortası ve 1960’ların “ruhu” -- Modern Dansta Yarılma ve Postmoderne uzanan köprü: Merce Cunningham (& John Cage) ve ötesi-sonrası // “Gösteriye (ve gösterişe) HAYIR!

 

 

4. Yakın geçmişten günümüze (1): Dans -tiyatro-performans, gündelik jest (eylem) -“saf” (soyut) hareket, minimalizm-dışavurum, psikoloji – antropoloji-sosyolojinin üretken kesişiminde: Pina Bausch, Anne Teresa de Keersmaeker, Lloyd Newson, Wim Vandekeybus, Alain Platel, Sidi Larbi Cherkaoui.

 

 

5. Yakın Geçmişten Günümüze (2): 19. yy Bale klasiklerinin postmodern yorumları ve “başa bela olan” toplumsal cinsiyet ideolojilerinin “belaya uğratılması”: Erkek kuğular, akıl hastanesine kapatılan “histerik” Giselle’ler ve daha neler neler… / Balede “yapısöküm”, Doğaçlama & Beden teknolojileri: William Forsythe, Wayne Mcgregor, Edouard Lock (Lalala Human Steps)

 

 

6. Yakın Geçmişten Günümüze (3): Kişisel ve eklektik bir seçki – Dimitris Papaioannou, Ohad Naharin, Meg Stuart, Jerome Bel.

 

 

 

Bedirhan Dehmen

1995-2000 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi Folklor Kulübü (BÜFK), 2000-2006 yılları arasında Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu (BGST) bünyesinde üretilen projelerde dansçı ve reji olarak yeraldı. 2007-2014 yılları arasında İstanbul çağdaş sahne sanatları alanından sanatçılarla ve misafir koreograflarla birlikte bağımsız projelerde koreograf ve dansçı olarak çalıştı:

Güneşli Pazartesi (Garajistanbulpro / dansçı-koreograf, ŞafakUysal’labirlikte), İnsan Yazıyor (The Forsythe Company / dansçı), Mehmet Barış’ıSeviyor (Çıplak Ayaklar Kumpanyası / dansçı), Tevhid/Birlik/Oneness (koreograf, Şule Ateş’le birlikte), Yoldan Çıkış (Meg Stuart-Damaged Goods / dansçı), Kuşlar Meclisi (koreograf, Çiğdem Selışık Onat’la birlikte). Kendi koreografilerine yoğunlaştığı son yıllarda, oto-biyografik öğelerde barındıran üçlemesini tamamladı: “biz” (2014), Devlet Opera ve Balesi MDT- İst için yaptığı Ezel Bahar (2015) ve Bedr: Dolunay (2015).Son koreografisi, bir fiziksel tiyatro düeti olan Mecnun ve Leyla’dır (2017).

Dehmen’in koreografisini yaptığı eserler moda sahnesi, İstanbul Modern, garajistanbul, Süreyya Operası, Fulya Sanat Merkezi, Şinasi Sahnesi, Maxim Gorki Theater (Berlin), Suzanne Dellal Center for Dance and Theatre (Tel-Aviv), Megaron (Atina), Pavillon Noir (Aix en Provence), Teatri di Vita (Bologna), Les Halles de Schaerbeek (Brüksel), vd. pek çok yurtiçi ve yurtdışı mekanda sahnelendi.

Lisans ve yüksek lisansını Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde tamamlayan Dehmen,“20. yy’ın son çeyreğinde Dans-Tiyatro Buluşması: Bausch, Wandekeybus, Newson” başlıklı tez çalışmasıyla İstanbul Üniversitesi Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü’nden doktora derecesini aldı. Dans tarihi/kuramı, fiziksel tiyatro, dans ve dramaturji, kompozisyon alanlarında çalışan Dehmen, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sahne Sanatları Bölümü Çağdaş Dans Ana Sanat Dalı’nda öğretim üyesidir; ayrıca Koç Üniversitesi’nde ders vermektedir.

 

Bedirhan Dehmen’le ‘’ Dans Tarihi’’ Semineri’nin tarih, saat ve fiyat bilgileri

Başlama tarihi ve saati: 11 Ekim 2017 / 19.00-22.00 (6 hafta her Çarşamba)

Fiyat: Tam 180TL, öğrenci 120TL, tek ders ücreti tam 35TL, tek ders ücreti öğrenci 25TL